شناخت به موقع علائم آرتروز شانه و شروع درمان مناسب، نقش مهمی در کاهش درد، حفظ دامنه حرکتی و جلوگیری از پیشرفت آسیب مفصل دارد. امروزه روش های مختلفی برای درمان آرتروز شانه وجود دارد که با توجه به شدت بیماری، سن بیمار و میزان تخریب مفصل انتخاب می شوند و در بسیاری از موارد می توانند بدون نیاز به جراحی، کیفیت زندگی فرد را بهبود ببخشند.

دلایل و عوامل خطر آرتروز شانه

آرتروز شانه معمولاً در اثر مجموعه ای از عوامل ایجاد می شود و همیشه تنها یک علت مشخص ندارد. شناخت عوامل خطر این بیماری می تواند به پیشگیری، تشخیص زودهنگام و انتخاب روش درمان مناسب کمک کند.

• حرکات تکراری شانه: انجام مداوم حرکات تکراری، به ویژه در برخی مشاغل یا ورزش ها، مهم ترین عامل در بروز آرتروز شانه محسوب می شود و به مرور زمان باعث فرسایش غضروف مفصل خواهد شد.
• استفاده بیش از حد از مفصل شانه: وارد کردن فشار مداوم به مفصل در فعالیت های روزانه یا ورزشی، احتمال آسیب تدریجی و ساییدگی مفصل را افزایش می دهد.
• آسیب دیدگی شانه در اثر وارد شدن ضربه: شکستگی، دررفتگی یا آسیب های شدید شانه می توانند ساختار طبیعی مفصل را تغییر داده و زمینه ساز آرتروز در سال های بعد شوند.
• التهاب تاندون های شانه : التهاب مزمن تاندون ها باعث اختلال در عملکرد طبیعی مفصل شده و در صورت درمان نشدن، احتمال بروز آرتروز را افزایش می دهد.
• ناهنجاری های مادرزادی مفصل شانه: تنظیم نبودن صحیح استخوان ها یا سایر ناهنجاری های مادرزادی می توانند باعث توزیع نامناسب فشار روی مفصل و تسریع روند تخریب غضروف شوند.
• وارد شدن فشار غیر طبیعی و بیش از حد به مفصل شانه: بلند کردن مکرر اجسام سنگین یا انجام فعالیت هایی که فشار زیادی به شانه وارد می کنند، از عوامل مؤثر در ایجاد این بیماری هستند.
• افزایش سن: با بالا رفتن سن، انعطاف پذیری مفاصل کاهش یافته و غضروف ها به تدریج دچار فرسایش می شوند؛ به همین دلیل خطر ابتلا به آرتروز شانه در سنین بالاتر بیشتر است.
• ابتلا به برخی بیماری ها: بیماری هایی مانند آرتریت روماتوئید، نقرس و برخی اختلالات التهابی مفاصل می توانند ریسک بروز آرتروز شانه را افزایش دهند.
• سابقه خانوادگی ابتلا به آرتروز مفاصل بدن: عوامل ژنتیکی نیز در بروز این بیماری نقش دارند و افرادی که سابقه خانوادگی آرتروز دارند، بیشتر در معرض ابتلا قرار می گیرند.

علائم آرتروز شانه

علائم آرتروز شانه معمولاً به تدریج ظاهر می شوند و با پیشرفت بیماری شدت بیشتری پیدا می کنند. آشنایی با این علائم می تواند به تشخیص زودهنگام بیماری و شروع درمان در زمان مناسب کمک کند.

• درد شانه، به ویژه هنگام حرکت دادن آن: شایع ترین علامت آرتروز شانه، درد هنگام بالا بردن دست، چرخاندن شانه یا انجام فعالیت های روزمره است که با پیشرفت بیماری ممکن است حتی در حالت استراحت نیز احساس شود.
• التهاب و تورم شانه: التهاب مفصل می تواند باعث تورم، احساس گرما و ناراحتی در اطراف شانه شود و حرکت مفصل را دشوارتر کند.
• محدود شدن دامنه حرکتی شانه: بیمار ممکن است در انجام فعالیت هایی مانند لباس پوشیدن، شانه زدن موها، برداشتن وسایل از قفسه یا بالا بردن دست با مشکل مواجه شود.
• انتشار درد به بازو و دست: در برخی افراد، درد تنها به مفصل شانه محدود نمی شود و ممکن است به بازو یا قسمت بالایی دست نیز انتشار پیدا کند.
• حساسیت به لمس و فشار: لمس ناحیه مفصل یا وارد شدن فشار به شانه می تواند باعث تشدید درد و ناراحتی شود.
• ضعف و آتروفی عضلات شانه: کاهش استفاده از شانه به دلیل درد، به مرور زمان ممکن است باعث ضعیف شدن و تحلیل رفتن عضلات اطراف مفصل شود.
• صدا دادن شانه هنگام حرکت: ساییده شدن سطوح مفصلی روی یکدیگر ممکن است باعث ایجاد صداهایی مانند تق تق یا ساییدگی هنگام حرکت شانه شود که در برخی بیماران با درد نیز همراه است.

انواع آرتروز شانه

قبل از بررسی روش های درمان، بهتر است با انواع آرتروز شانه آشنا شوید. علت ایجاد آرتروز در همه بیماران یکسان نیست و هر نوع آن می تواند منشأ، روند پیشرفت و روش درمان متفاوتی داشته باشد؛ به همین دلیل تشخیص دقیق نوع آرتروز، نقش مهمی در انتخاب بهترین درمان دارد.

آرتروز استخوان شانه

آرتروزی است که بر اثر فرسودگی استخوان ها به وجود می آید. آرتروز استخوان شانه، شرایطی است که به آرامی غضروف های استخوان از بین میرود. زمانیکه این غضروف ها از بین رفتند استخوان ها ساییده و سخت میشوند و فضای نگهدارنده بین استخوانها کاهش پیدا میکند و استخوان ها با انجام فعالیت روی هم ساییده میشوند و بیمار احساس درد شانه میکند. در شرایط ساییدگی شانه شما باید حتماً درمان آرتروز کتف را شروع کنید. آرتروز استخوان معمولاً در افراد بیشتر از 50 سال اتفاق می افتد و بیشتر در ترقوه آکرومین و محل اتصال بازو به مفصل شانه رخ میدهد.

آرتروزهای رماتیسمی شانه

آرتروزهای رماتیسمی، بیماری است که در عضلات چند سر بیشتر اتفاق می افتد و به صورت متقارن میباشد یعنی در هر دو طرف مفاصل اتفاق می افتد. مفاصل شما به وسیله خطوطی به نام سینوویم پوشیده شده است که مفاصل را لغزنده میکند و به آنها کمک میکند تا به راحتی حرکت کنند. بیماری رماتیسم باعث میشود که این خطوط متورم شوند و باعث شانه درد و سختی در آن ناحیه شود. بیماری رماتیسم، یک بیماری خود ایمن میباشد این به آن معنی است که سیستم ایمنی از بافت ها محافظت میکند. در این بیماری سیستم دفاعی بدن در مقابل آسیب ها و عفونت بافت های طبیعی مانند لیگامنت ها و غضروف ها محافظت میکند. بیماری روماتیسم معمولاً در هر دو طرف مفصل های شانه رخ میدهد.

آرتروزهای بعد از آسیب دیدگی شانه

این نوع آرتروز، آرتروزی میباشد که بعد از آسیب دیدگی برای بیمار به وجود می آید، مانند شکستگی و یا جا به جایی شانه. آرتروز شانه میتواند بعد از یک کشیدگی در محور چرخشی بزرگ شانه اتفاق افتد. در این کشیدگی، محور چرخشی نمیتواند ناحیه بالای بازو را در حفره نگه دارد و ناحیه بالای بازو زمانیکه حرکت میکند برروی اکرومین ساییده میشود و باعث آسیب دیدگی و ایجاد آرتروز میشود. ترکیب کشیدگی محور چرخشی شانه و آرتروز شدید باعث ایجاد درد شدید و سستی و ضعف شانه ها میشود و بیمار دیگر قادر به بلندکردن وزنه و یا حرکت بازوها به طرفین نمی باشد. در این حالت، بیمار باید حتماً درمان ساییدگی مفصل شانه را دنبال کند.

مردگی بافت های شانه

این بیماری زمانی اتفاق می افتد که مواد خونی که وارد قسمت بالای بازو میشود قطع شود. سلولها بدون این مواد از بین میروند و درنهایت باعث از بین رفتن ماهیچه ها و آرتروز میشود. مردگی بافت ها به مرور زمان توسعه پیدا میکند و با توسعه آن سلولهای مرده متلاشی میشوند و باعث آسیب دیدگی غضروف ها و آرتروز شانه میشود. در ابتدا این بیماری بر روی قسمت بالای بازو اتفاق می افتد؛ اما با پیشرفت آن آسیب دیدگی قسمت اتصال به شانه میتواند حفره اتصال را هم از بین ببرد. علت مرده شدن بافت ها معمولاً مصرف دوز بالای استروئید میباشد، مصرف زیاد الکل، بیماری های سلولی، آسیب ها مانند شکستگی شانه میباشد. در بعضی از موارد دلیل این بیماری شناخته شده نیست و به آن بیماری ناشناخته می گویند.

تشخیص آرتروز شانه

برای تشخیص آرتروز شانه پزشک درباره سوابق پزشکی شما اطلاعاتی را می گیرد و سپس معاینه فیزیکی انجام می دهد تا وجود التهاب، محدودیت حرکتی مفصل و سایر علائم را بررسی کند. در این مرحله پزشک می تواند ضعف یا تحلیل رفتن عضلات اطراف مفصل را (بر اثر بی تحرکی مفصل) تشخیص دهد. ممکن است پزشک انجام تست هایی را برای تشخیص آرتروز شانه تجویز کند که شامل موارد زیر می شود:

• تصویر برداری اشعه ایکس
• تصویر برداری ام آر آی
• آزمایش خون (برای تعیین ابتلا به روماتیسم مفصلی یا سایر بیماری های مکن)
• نمونه برداری از مایع مفصلی (به نام سیناویال) برای انجام آزمایشاتی روی آن

درمان آرتروز شانه بدون جراحی

در بیشتر بیماران، درمان آرتروز شانه با روش های غیر جراحی آغاز می شود. هدف این درمان ها کاهش درد، کنترل التهاب، حفظ دامنه حرکتی مفصل و جلوگیری از پیشرفت بیماری است. پزشک با توجه به شدت آرتروز و شرایط بیمار، یک یا چند روش درمانی را به صورت ترکیبی انتخاب می کند.

اصلاح فعالیت ها و استراحت دادن به مفصل شانه

استراحت دادن به شانه به معنای بی حرکت نگه داشتن کامل مفصل نیست، بلکه هدف کاهش فشارهای غیرضروری و اصلاح نحوه انجام فعالیت های روزانه است. پرهیز از حرکات تکراری، بلند کردن اجسام سنگین و اصلاح عادات حرکتی می تواند از تشدید درد و تخریب بیشتر مفصل جلوگیری کند.

دارو درمانی

برای کاهش درد و التهاب، معمولاً داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) یا سایر داروهای مسکن توسط پزشک تجویز می شوند. نوع دارو، دوز مصرف و مدت درمان باید بر اساس شرایط هر بیمار تعیین شود تا ضمن کنترل علائم، احتمال بروز عوارض دارویی نیز کاهش یابد.

مکمل های تقویت مفصل

در برخی بیماران، پزشک ممکن است مکمل هایی مانند گلوکزآمین یا کندرویتین را توصیه کند. اگرچه شواهد علمی درباره اثربخشی قطعی این مکمل ها یکسان نیست، اما برخی بیماران پس از مصرف آن ها کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل را گزارش کرده اند.

فیزیوتراپی و ورزش درمانی

فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین روش های درمان غیر جراحی آرتروز شانه است. تمرینات کششی و تقویتی تحت نظر متخصص، باعث افزایش دامنه حرکتی، تقویت عضلات اطراف شانه و کاهش فشار روی مفصل می شوند. همچنین در صورت نیاز، از روش هایی مانند TENS، اولتراسوند، شاک ویو و درمان آرتروز با لیزر برای کاهش درد و التهاب و تسریع روند بهبودی استفاده می شود.

تزریق داخل مفصل شانه

در بیمارانی که درد شدیدتری دارند یا به درمان های اولیه پاسخ مناسبی نداده اند، تزریق داخل مفصل می تواند گزینه مناسبی باشد. تزریق کورتیکواستروئید با هدف کاهش التهاب و درد انجام می شود، در حالی که تزریق هیالورونیک اسید (تزریق ژل) با افزایش لغزندگی مفصل، کاهش اصطکاک و بهبود حرکت شانه به کاهش علائم کمک می کند.

درمان ارتروز شانه با جراحی

در صورتی که آرتروز شانه بسیار پیشرفته باشد و روش های غیر جراحی نتوانند درد و محدودیت حرکتی بیمار را کنترل کنند، پزشک ممکن است جراحی را به عنوان آخرین گزینه درمانی پیشنهاد دهد. نوع جراحی با توجه به میزان آسیب مفصل، سن بیمار و وضعیت عملکرد شانه انتخاب می شود.

آرتروسکوپی شانه

آرتروسکوپی یک روش کم تهاجمی است که از طریق برش های کوچک انجام می شود. در این روش، پزشک می تواند بافت های آسیب دیده، قطعات غضروفی آزاد یا زوائد استخوانی را خارج کرده و تا حدی عملکرد مفصل را بهبود دهد. این روش معمولاً در مراحل اولیه یا متوسط بیماری کاربرد بیشتری دارد.

استئوتومی شانه

در برخی بیماران، اگر بدشکلی استخوان یا وجود زوائد استخوانی باعث افزایش فشار روی مفصل شده باشد، استئوتومی می تواند با اصلاح وضعیت استخوان ها، فشار وارد شده بر مفصل را کاهش داده و به بهبود عملکرد شانه کمک کند.

تعویض مفصل شانه

در مواردی که غضروف مفصل به طور کامل از بین رفته و درد و محدودیت حرکتی شدید وجود داشته باشد، تعویض کامل یا جزئی مفصل شانه (Shoulder Arthroplasty) بهترین گزینه درمانی محسوب می شود. در این جراحی، سطوح آسیب دیده مفصل با پروتزهای مخصوص جایگزین می شوند تا درد کاهش یافته و حرکت شانه تا حد امکان بازیابی شود.

پیشگیری از آرتروز شانه

پیشگیری از آرتروز شانه همیشه امکان پذیر نیست، اما رعایت چند نکته ساده می تواند به کاهش فشار روی مفصل، حفظ عملکرد شانه و کند شدن روند فرسایش مفصل کمک کند.

• فعالیت های روزانه خود را تا حد امکان ادامه دهید و از بی تحرکی طولانی مدت پرهیز کنید.
• وزن مناسب خود را حفظ کنید تا فشار اضافی به مفاصل وارد نشود.
• با انجام تمرینات مناسب و تحت نظر پزشک یا فیزیوتراپیست، قدرت عضلات و انعطاف پذیری مفصل شانه را حفظ کنید.
• از انجام حرکات تکراری و فعالیت هایی که فشار زیادی به شانه وارد می کنند، تا حد امکان خودداری کنید.
• تنها در زمان درد شدید به مفصل استراحت دهید و پس از کاهش علائم، فعالیت های عادی را به تدریج از سر بگیرید.

درمان آرتروز شانه در کلینیک درد دکتر نقره کار

آرتروز شانه در صورت تشخیص و درمان به موقع، در بسیاری از موارد بدون نیاز به جراحی قابل کنترل است. مراجعه به کلینیک درد این امکان را فراهم می کند که علت اصلی درد، میزان آسیب مفصل و مناسب ترین روش درمانی به صورت دقیق بررسی شود تا از پیشرفت بیماری و کاهش عملکرد شانه جلوگیری شود. در کلینیک درد دکتر نقره کار، روند درمان با ارزیابی کامل وضعیت بیمار آغاز می شود و بر اساس شدت آرتروز، بهترین روش درمانی از میان گزینه هایی مانند دارودرمانی، فیزیوتراپی، تزریق داخل مفصل یا سایر درمان های مداخله ای انتخاب می شود. استفاده از روش های هدفمند و کم تهاجمی، علاوه بر کاهش درد و التهاب، به بهبود دامنه حرکتی شانه، انجام راحت تر فعالیت های روزمره و به تعویق انداختن یا حتی جلوگیری از نیاز به جراحی در بسیاری از بیماران کمک می کند.

نسخه اصلی مطلب آرتروز شانه | علائم، تشخیص و درمان ارتروز شانه در تهران را در سایت دکتر علی نقره کار بخوانید.

---